Nadszedł wrzesień i powoli wchodzimy w jesienny rytm. Początek szkoły, powrót do codziennych obowiązków, coraz krótsze dni i pierwsze chłodniejsze poranki sprawiają, że wiele osób zaczyna porządkować swoją suplementację na nadchodzące miesiące.
Jesień wcale nie oznacza końca sezonu na świeże warzywa i owoce. Nadal możemy korzystać z jabłek, gruszek, śliwek, dyni czy warzyw korzeniowych, które dostarczają błonnika, witamin, składników mineralnych oraz naturalnych związków o właściwościach przeciwutleniających.
Dlaczego witamina D jesienią jest tak ważna?
Ważny fakt sezonowy: Jesienią dni stają się coraz krótsze, stopniowo zmniejsza się więc ekspozycja na promienie słoneczne, a wraz z nią możliwość skórnej syntezy witaminy D.
Zgodnie z aktualnymi zaleceniami, gdy synteza skórna jest niewystarczająca, warto uwzględnić witaminę D w codziennej suplementacji. Jej porcja powinna być dostosowana przede wszystkim do wieku, masy ciała, sposobu odżywiania i ekspozycji na słońce, a w uzasadnionych przypadkach także do oznaczonego stężenia 25(OH)D.
Więcej o normach i zapotrzebowaniu przeczytasz w artykule: Witamina D3 – normy, zapotrzebowanie i źródła.
Jakie nawyki tworzą dobrą jesienną rutynę?
Suplementacja to jednak tylko jeden z elementów jesiennej rutyny. Najważniejsze są proste, codzienne nawyki:
- Sen: zadbaj o stałe pory odpoczynku, przewietrz sypialnię i ogranicz wieczorny nadmiar bodźców. Odłóż telefon przed snem, pozwól sobie na chwilę wyciszenia i postaraj się przeznaczać na sen około 7–9 godzin.
- Nawodnienie: gdy kończą się letnie upały, łatwo o nim zapomnieć. Woda jest jednak niezbędna do prawidłowego przebiegu wielu procesów zachodzących w organizmie, dlatego warto pić ją regularnie przez cały dzień, nie czekając na silne pragnienie. W chłodniejsze dni możesz sięgnąć po letnią wodę z aromatycznymi dodatkami, np. cytryną, imbirem lub świeżymi ziołami.
- Chwila relaksu: odpoczynek to nie tylko sen. Spokojny wieczór, książka, ograniczenie liczby bodźców czy kilka minut jogi lub medytacji pomagają przejść z trybu codziennych obowiązków do wyciszenia i regeneracji.
- Ruch na świeżym powietrzu: jesień nie musi oznaczać rezygnacji z aktywności na zewnątrz! Regularne spacery pomagają pozostać w ruchu, korzystać ze światła dziennego i choć na chwilę zwolnić, a przy okazji pozwalają cieszyć się wyjątkowymi kolorami jesieni.
Jakie zioła na jesień warto znać? Roślinna strona jesiennej rutyny
Zdrowe nawyki to podstawa, a odpowiednio dobrana suplementacja może pomóc uzupełnić dietę w składniki, których dostarczenie w wystarczającej ilości bywa trudne. Jesienią można sięgnąć także po surowce roślinne, z których wiele od pokoleń wykorzystuje się w postaci naparów, syropów i ekstraktów. Dziś, dzięki badaniom, wiemy więcej o ich składzie i możliwościach zastosowania.
Oto trzy surowce roślinne, które szczególnie dobrze wpisują się w jesienną rutynę.
Sosna zwyczajna: co pomaga syrop z pąków sosny?
Sosna zwyczajna (Pinus sylvestris) to jedno z najbardziej charakterystycznych drzew polskich lasów. Jej pąki i młode pędy od dawna wykorzystywane są jako surowce roślinne, między innymi do przygotowywania syropów, naparów i ekstraktów. Szczególnie dobrze znany jest syrop sosnowy, po który od wielu lat chętnie sięga się w okresie jesienno-zimowym jako wsparcie dla dróg oddechowych. W pąkach i młodych pędach sosny opisuje się obecność olejku eterycznego, kwasów diterpenowych, substancji żywicowych i goryczowych oraz związków fenolowych.
W badaniach młodych pędów sosny identyfikowano różne związki fenolowe, w tym kwasy fenolowe oraz flawonoidy, takie jak katechina, epikatechina, rutyna i kwercetyna. Ich oznaczana zawartość zależała między innymi od sposobu suszenia i przygotowania surowca. Skład surowca roślinnego zależy więc nie tylko od gatunku, lecz także od wykorzystanej części rośliny, jej pochodzenia oraz sposobu przetwarzania.
Sosna zwyczajna pomaga utrzymać prawidłową kondycję błony śluzowej gardła, wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego i pomaga zachować swobodny oddech. W ofercie BIOLIT znajdziesz Syrop z pąków sosny, czyli ekstrakt z pąków sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris Gemma).
Jodła biała: jakie właściwości ma leśny surowiec na jesień?
Jodła biała (Abies alba, syn. Abies pectinata) to drzewo występujące głównie w górskich rejonach Europy. W zielarstwie wykorzystuje się różne jej części, głównie: igły, pąki, korę, drewno i żywicę. Zawierają one związki fenolowe, flawonoidy, lignany oraz terpeny.
Z igieł i młodych gałązek pozyskuje się także olejek eteryczny. W jego składzie znajdują się m.in. α-pinen, β-pinen, limonen, kamfen, β-felandren i octan bornylu. To właśnie te lotne związki nadają jodle charakterystyczny, balsamiczny zapach.
W igłach jodły białej oznaczano również składniki mineralne, w tym magnez, cynk i żelazo. Ich zawartość nie jest jednak stała: zależy m.in. od miejsca wzrostu drzewa, rodzaju gleby, wieku igieł i warunków środowiskowych. Jodła biała jest tradycyjnie wykorzystywana jako surowiec roślinny i przyczynia się do zachowania odporności organizmu. Ekstrakt z jodły białej znajdziesz w produkcie Florenta Plus.
Babka lancetowata: dlaczego wspiera gardło?
Babka lancetowata (Plantago lanceolata) to niepozorna roślina, którą często można spotkać na łąkach, polach, trawnikach i przydrożach. Jej wąskie, charakterystyczne liście od dawna wykorzystuje się w preparatach przeznaczonych dla gardła. Przygotowuje się z nich napary, syropy oraz ekstrakty wodne.
Liście babki lancetowatej zawierają śluzy, glikozydy irydoidowe (przede wszystkim aukubinę i katalpol), a także akteozyd, plantamajozyd, flawonoidy, garbniki i kwasy fenolowe. Śluzy są polisacharydami rozpuszczalnymi w wodzie. Mogą tworzyć na powierzchni błon śluzowych lepką, powlekającą warstwę, która przynosi uczucie ukojenia. To właśnie dlatego liście babki lancetowatej są chętnie wykorzystywane w preparatach wspierających prawidłową kondycję gardła i górnych dróg oddechowych.
W zależności od produktu babka lancetowata może występować w postaci naparu, syropu lub ekstraktu o różnym stopniu koncentracji. Wspiera zdrowie gardła, krtani i strun głosowych oraz pomaga utrzymać prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego. W ofercie BIOLIT dostępny jest Syrop z babki lancetowatej; więcej o tej roślinie przeczytasz w artykule Na co pomaga babka lancetowata?.
Najczęstsze pytania o suplementy na jesień (FAQ)
Co warto suplementować jesienią?
Jesienią w pierwszej kolejności warto rozważyć witaminę D, ponieważ krótsze dni ograniczają jej skórną syntezę. Zgodnie z aktualnymi polskimi zaleceniami porcję dobiera się do wieku, masy ciała, diety i ekspozycji na słońce. Uzupełnieniem mogą być surowce roślinne tradycyjnie stosowane w okresie jesienno-zimowym, takie jak sosna zwyczajna, jodła biała i babka lancetowata.
Na co pomaga syrop z pąków sosny?
Syrop z pąków sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris) to tradycyjny surowiec, po który sięga się w okresie jesienno-zimowym jako wsparcie dla dróg oddechowych. Sosna zwyczajna pomaga utrzymać prawidłową kondycję błony śluzowej gardła i zachować swobodny oddech. W pąkach sosny opisuje się obecność olejku eterycznego, kwasów diterpenowych oraz związków fenolowych, m.in. katechiny, rutyny i kwercetyny.
Jakie właściwości ma jodła biała?
Jodła biała (Abies alba) to surowiec roślinny, którego igły, pąki, kora i żywica zawierają związki fenolowe, flawonoidy, lignany i terpeny. W igłach oznaczano także składniki mineralne: magnez, cynk i żelazo. Jodła biała jest tradycyjnie wykorzystywana jako surowiec roślinny i przyczynia się do zachowania odporności organizmu.
Czy babka lancetowata pomaga na gardło?
Liście babki lancetowatej (Plantago lanceolata) zawierają śluzy, które na powierzchni błon śluzowych mogą tworzyć powlekającą warstwę przynoszącą uczucie ukojenia. Dlatego babka lancetowata jest tradycyjnie stosowana w preparatach na gardło i górne drogi oddechowe: wspiera zdrowie gardła, krtani i strun głosowych.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia.
Źródła:
- Płudowski P. i wsp., Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland, „Nutrients” 2023, 15(3), 695. https://doi.org/10.3390/nu15030695
- Geană E.I. i wsp., Antioxidant and Wound Healing Bioactive Potential of Extracts Obtained from Bark and Needles of Softwood Species, „Antioxidants” 2023, 12(7), 1383. https://doi.org/10.3390/antiox12071383
- Metsämuuronen S., Sirén H., Bioactive Phenolic Compounds, Metabolism and Properties: A Review on Valuable Chemical Compounds in Scots Pine and Norway Spruce, „Phytochemistry Reviews” 2019, 18(3), 623–664. https://doi.org/10.1007/s11101-019-09630-2
- Ancuceanu R. i wsp., Phytochemistry, Biological, and Pharmacological Properties of Abies alba Mill., „Plants” 2023, 12(15), 2860. https://doi.org/10.3390/plants12152860
- Abate L., Bachheti A., Bachheti R.K., Husen A., Getachew M., Pandey D., Ethnobotanical Uses, Chemical Constituents, and Application of Plantago lanceolata L., „Journal of Chemistry” 2022, 1532031. https://doi.org/10.1155/2022/1532031
- Olajide O.A., Aluta U.P., Mfotie Njoya E., Ogiogio H., Hallett T., Evaluation of Plantago lanceolata (Ribwort Plantain) and StrepCough Plantain-Dry Cough Syrup in In Vitro Models of Pharyngitis and Cough, „Scientia Pharmaceutica” 2026, 94(2), 47. https://doi.org/10.3390/scipharm94020047
