Lato teraz, jesień później – dlaczego warto myśleć o odporności z wyprzedzeniem
Wiemy – mamy dopiero czerwiec. Wakacje przed nami: urlop, podróż, może morze? Góry, lasy, obozy, biwaki. Nie zastanawiasz się na co dzień, co przyjdzie jesienią. Być może nawet nie chcesz myśleć o tych chłodniejszych, krótszych dniach, w których spada nie tylko Twoja odporność w kontakcie z bakteriami i wirusami, ale i odporność na stres.
Proponujemy jednak zająć się przygotowaniem do jesieni już dziś – żeby zbudować solidny fundament, który wesprze organizm w sezonie spadków odporności.
Czym jest odporność?
Odporność to, prosto mówiąc, zdolność organizmu do rozpoznawania i unieszkodliwiania potencjalnych „przeciwników”, czyli drobnoustrojów mogących wywołać infekcję.
Wyróżniamy jej dwa rodzaje:
- odporność wrodzoną, z którą przychodzimy na świat,
- oraz nabytą, którą wypracowujemy w ciągu życia.
Z kolei układ odpornościowy (zwany również immunologicznym) to rozbudowana „sieć” złożona z narządów, naczyń limfatycznych, mnóstwa wyspecjalizowanych komórek i produkowanych przez nie substancji.
Jak działa układ odpornościowy?
Główne zadanie układu odpornościowego to odróżnić „swojego” od „obcego” – czyli zidentyfikować, co należy do organizmu, a co jest intruzem, i w razie zagrożenia uruchomić odpowiednią reakcję obronną.
Najważniejsze organy tego układu to szpik kostny, grasica, śledziona i węzły chłonne. A żeby wszystko działało sprawnie, poszczególne elementy muszą się ze sobą komunikować – robią to m.in. za pomocą cytokin, czyli białek, które koordynują całą akcję i kierują komórki dokładnie tam, gdzie toczy się infekcja lub stan zapalny. Dzięki tej ścisłej współpracy organizm utrzymuje równowagę (homeostazę) i potrafi skutecznie bronić się przed chorobami.
Dlaczego o odporności warto pomyśleć już latem?
Większość osób zaczyna myśleć o odporności dopiero jesienią, kiedy reklamy biją na alarm w sprawie jej „wzmacniania” różnymi produktami. Zaczyna się kolejny rok szkolny, a na zewnątrz robi się wyraźnie chłodniej. Tyle że odporność nie ma magicznego przycisku „on”. To nie przełącznik, który włączysz z dnia na dzień. To złożony system, zależny od wielu czynników — Twojej codziennej „pielęgnacji” i wyborów, które pracują na kondycję układu immunologicznego przez wiele tygodni, a może nawet miesięcy.
Na prawidłową odporność wpływają przede wszystkim: jakość snu, aktywność fizyczna, stan mikrobiomu jelitowego, poziom stresu, dieta oraz dostarczanie składników odżywczych niezbędnych do prawidłowej pracy komórek odpornościowych. Właśnie dlatego lato to doskonały czas, by tę odporność wesprzeć.
Co daje organizmowi lato?
- Dłuższe dni sprawiają, że mamy więcej energii i chęci na aktywność na świeżym powietrzu.
- Słońce sprzyja naturalnej syntezie witaminy D3, która bierze udział w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.
- Owoce sezonowe to bogactwo polifenoli i antyoksydantów.
- Kiszonki wspierają różnorodność mikrobiomu jelitowego.
Lato to czas zbierania odpornościowych „rezerw”, które mogą okazać się szczególnie cenne jesienią i zimą. Co więcej, coraz więcej badań wskazuje, że odporność to nie tylko silny układ immunologiczny, ale i dobra kondycja układu pokarmowego — sugeruje się bowiem, że znaczna część komórek odpornościowych związana jest właśnie z jelitami. To dlatego tak często mówi się dziś o osi jelita–odporność i o znaczeniu mikrobiomu dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Natura często wie lepiej – wróćmy więc do początku
Wróćmy na chwilę do lasów, o których wspomnieliśmy na początku. Okazuje się bowiem, że spacer wśród drzew iglastych to coś więcej niż tylko relaks i odpoczynek od codziennego pośpiechu.
Drzewa, szczególnie iglaste, wydzielają lotne związki zwane fitoncydami. To element ich naturalnego systemu obronnego przed bakteriami, grzybami czy owadami. My natomiast, spacerując po lesie, wdychamy je zupełnie przy okazji.
Brzmi trochę nieprawdopodobnie?
A jednak nauka od lat przygląda się temu zjawisku. Badania nad japońską praktyką „kąpieli leśnych” (shinrin-yoku) wskazują, że kontakt z fitoncydami może wiązać się ze wzrostem aktywności komórek NK (natural killer), należących do pierwszej linii odporności wrodzonej. Co ciekawe, efekt ten obserwowano jeszcze przez pewien czas po zakończeniu kontaktu z lasem.
Być może właśnie dlatego tak wiele osób intuicyjnie czuje się lepiej po kilku dniach spędzonych wśród drzew. Problem w tym, że nie każdy ma las za oknem i nie każdy może pozwolić sobie na regularne spacery pośród świerków, sosen czy jodeł.
I tutaj pojawia się pytanie: jak czerpać z potencjału roślin iglastych również na co dzień?
Florenta Plus – kawałek lasu w butelce
Florenta Plus to produkt na bazie ekstraktu z jodły białej – drzewa bogatego właśnie w fitoncydy. To naturalne źródło mikro- i makroelementów, w tym żelaza, cynku, miedzi oraz związków roślinnych, które wspierają organizm w budowaniu odporności. Można powiedzieć, że jest to sposób na korzystanie z potencjału roślin iglastych niezależnie od pory roku – także wtedy, gdy codzienny spacer po lesie nie zawsze jest możliwy.
Co istotne, zawarte w produkcie żelazo pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego oraz przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia – a to wsparcie, które może przydać się szczególnie w okresie zwiększonego obciążenia organizmu.
Zacznij dziś, podziękujesz sobie jesienią
Budowanie odporności bardziej przypomina maraton niż krótki sprint. Nie da się jej stworzyć jedną „magiczną” tabletką ani tygodniem zdrowego stylu życia tuż przed sezonem infekcyjnym. Kolejny spacer, dobrze przespana noc, porcja warzyw na talerzu czy regularne dbanie o organizm to kolejne cegiełki budujące fundament odporności. Lato to idealny moment na rozpoczęcie tego procesu. Warto je wykorzystać.
Budowanie odporności – najczęstsze pytania (FAQ)
Co to jest odporność?
Odporność to zdolność organizmu do rozpoznawania i unieszkodliwiania drobnoustrojów mogących wywołać infekcję. Wyróżniamy odporność wrodzoną, z którą się rodzimy, oraz nabytą, którą organizm wypracowuje przez całe życie. Za reakcje obronne odpowiada układ odpornościowy – sieć narządów, komórek i substancji, m.in. cytokin.
Jak budować odporność w naturalny sposób?
Na odporność wpływa przede wszystkim styl życia: jakość snu, regularna aktywność fizyczna, zróżnicowana dieta, dbanie o mikrobiom jelitowy oraz ograniczanie przewlekłego stresu. To codzienne nawyki budowane tygodniami, a nie pojedyncze działania tuż przed sezonem infekcyjnym.
Dlaczego warto wspierać odporność latem?
Odporność nie włącza się z dnia na dzień – buduje się przez wiele tygodni. Lato sprzyja aktywności na świeżym powietrzu, naturalnej syntezie witaminy D, spożyciu sezonowych owoców bogatych w antyoksydanty oraz kiszonek wspierających mikrobiom. Dzięki temu organizm gromadzi „rezerwy”, które mogą okazać się cenne jesienią i zimą.
Czym są fitoncydy i kąpiele leśne (shinrin-yoku)?
Fitoncydy to lotne związki wydzielane przez drzewa, szczególnie iglaste, jako element ich naturalnego systemu obronnego. Badania nad japońską praktyką kąpieli leśnych (shinrin-yoku) wskazują, że kontakt z fitoncydami może wiązać się ze wzrostem aktywności komórek NK, należących do pierwszej linii odporności wrodzonej.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. Suplementy diety wspierają codzienną dietę i nie powinny jej zastępować.
Źródła:
